Σπονδυλαρθρίτιδα – Σπονδυλίτιδα

Η σπονδυλαρθρίτιδα και η σπονδυλίτιδα είναι χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις που προσβάλλουν τη σπονδυλική στήλη, τις ιερολαγόνιες αρθρώσεις, και σε ορισμένες περιπτώσεις τις περιφερικές αρθρώσεις και τους τένοντες. Ανήκουν στην κατηγορία των αξονικών σπονδυλοαρθροπαθειών και σχετίζονται στενά με ανοσολογικούς μηχανισμούς.

Η πιο γνωστή μορφή είναι η αγκυλωτική σπονδυλίτιδα, αλλά υπάρχουν και άλλες μορφές, όπως η ψωριασική σπονδυλαρθρίτιδα, η αντιδραστική αρθρίτιδα, και οι σπονδυλοαρθροπάθειες σχετιζόμενες με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου.

Τα συμπτώματα συχνά εξελίσσονται προοδευτικά και μπορεί να παραβλέπονται ή να παρερμηνεύονται για χρόνια. Συνήθως περιλαμβάνουν:

• Χρόνιο πόνο στη μέση ή στην πλάτη, που βελτιώνεται με την κίνηση

• Πρωινή δυσκαμψία που διαρκεί πάνω από 30 λεπτά

• Αίσθημα “καρφώματος” στη λεκάνη ή στη σπονδυλική στήλη

• Πόνο στους γλουτούς (συχνά εναλλασσόμενο)

• Κούραση και δυσανεξία στην ακινησία

• Σε προχωρημένα στάδια, αγκύλωση και περιορισμός της αναπνευστικής κινητικότητας

Εκτός από το μυοσκελετικό σύστημα, μπορεί να εμφανιστούν και εξωαρθρικές εκδηλώσεις, όπως φλεγμονή στα μάτια (ιρίτιδα), στο έντερο ή στο δέρμα.

Η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη, αλλά υπάρχει ισχυρή γενετική σύνδεση με τον δείκτη HLA-B27. Συχνά εμφανίζεται σε άτομα νεαρής ηλικίας (20–40 ετών), κυρίως άνδρες.

Η διάγνωση βασίζεται σε:

• Κλινικά χαρακτηριστικά και ιστορικό

• Απεικονιστικά ευρήματα (MRI ή ακτινογραφίες ιερολαγονίων αρθρώσεων)

• Εργαστηριακούς δείκτες φλεγμονής (CRP, TKE, HLA-B27)

Η πρώιμη διάγνωση είναι κρίσιμη για την αποφυγή παραμόρφωσης και για την αποτελεσματική αντιμετώπιση.

Η φυσικοθεραπεία αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα στην αντιμετώπιση της σπονδυλαρθρίτιδας, σε συνδυασμό με την ιατρική αγωγή (π.χ. αντιφλεγμονώδη ή βιολογικούς παράγοντες).

Το θεραπευτικό πλάνο περιλαμβάνει:

• Ασκήσεις διάτασης και κινητοποίησης της σπονδυλικής στήλης, για πρόληψη αγκύλωσης

• Ασκήσεις ενδυνάμωσης, κυρίως μυών ραχιαίων, κοιλιακών και πυρήνα

• Θεραπευτική αναπνοή και κινητοποίηση θώρακα, για διατήρηση της πνευμονικής κινητικότητας

• Εκπαίδευση στάσης και εργονομίας για την αποφυγή παραμορφώσεων (κύφωσης, προσθίας κλίσης λεκάνης)

• Manual therapy, κινητοποίηση και μυοπεριτονιακή απελευθέρωση όπου χρειάζεται

• Χρήση τεχνολογιών όπως TECAR, LASER ή μαγνητικά πεδία για μείωση της φλεγμονής και ανακούφιση του πόνου

Η φυσικοθεραπεία πρέπει να είναι συνεχής και προσαρμοσμένη στη φάση της νόσου: ενεργή φάση, ύφεση, ή χρόνια φάση με δυσκαμψία.