Εξάρθρημα ώμου

Το εξάρθρημα ώμου είναι μια από τις συχνότερες αρθρικές εξαρθρήσεις του σώματος και συμβαίνει όταν η κεφαλή του βραχιονίου οστού μετατοπίζεται εκτός της ωμογλήνης, μερικώς (υπεξάρθρημα) ή πλήρως (πλήρες εξάρθρημα). Η άρθρωση του ώμου, λόγω της μεγάλης κινητικότητάς της, είναι πιο ευάλωτη σε εξάρθρημα, ειδικά κατά τη διάρκεια απότομων ή ακραίων κινήσεων.

Το εξάρθρημα μπορεί να είναι τραυματικό (ξαφνικό) ή υποτροπιάζον (χρόνιο), ιδιαίτερα σε άτομα με χαλαρότητα συνδέσμων ή ανεπαρκή μυϊκή σταθεροποίηση.

• Πρόσθιο εξάρθρημα (πιο συχνό): συμβαίνει όταν ο βραχίονας βρίσκεται σε απαγωγή και έξω στροφή

• Οπίσθιο εξάρθρημα: πιο σπάνιο, συνήθως σε επιληπτικούς σπασμούς ή ηλεκτροπληξία

• Κατωτεροπλάγιο ή πολυκατευθυντικό: σε άτομα με υπερκινητικότητα αρθρώσεων ή συνδεσμική αστάθεια

• Ξαφνικός, έντονος πόνος στον ώμο

• Παραμόρφωση και αλλαγή θέσης της άρθρωσης

• Αδυναμία κίνησης του βραχίονα

• Αίσθημα “κενής” άρθρωσης ή χαλάρωσης

• Οίδημα και αιμάτωμα στην περιοχή

• Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο χέρι (αν υπάρχει πίεση σε νευρικές δομές)

Μετά την ανάταξη, μπορεί να παραμείνει πόνος, φόβος επαναφοράς και περιορισμένη κίνηση αν δεν ακολουθηθεί σωστή αποκατάσταση.

• Απευθείας τραυματισμός ή πτώση πάνω στον ώμο ή σε έκταση βραχίονα

• Αθλητικές δραστηριότητες με εκρηκτικές κινήσεις ή επαφές (π.χ. βόλεϊ, καλαθοσφαίριση, πολεμικές τέχνες)

• Προηγούμενο εξάρθρημα (υψηλός κίνδυνος υποτροπής, ειδικά σε νεαρή ηλικία)

• Γενετική υπερκινητικότητα αρθρώσεων

• Αδυναμία σταθεροποιητών μυών του ώμου

Η έλλειψη αποκατάστασης μετά το πρώτο περιστατικό είναι βασικός παράγοντας επαναλαμβανόμενων εξαρθρημάτων (habitual instability).

Η φυσικοθεραπεία είναι απαραίτητη μετά από κάθε εξάρθρημα, είτε έχει γίνει χειροκίνητη ανάταξη είτε χειρουργική σταθεροποίηση. Στόχος είναι η επαναφορά της λειτουργίας, η ενδυνάμωση των σταθεροποιών και η πρόληψη νέου επεισοδίου.

Το πλάνο περιλαμβάνει:

• Αξιολόγηση της κινητικότητας και σταθερότητας της άρθρωσης

• Ενεργοποίηση μυών του στροφικού πετάλου (υπερακανθίου, υποπλάτιου, υποακανθίου, ελάσσονα στρογγύλου)

• Σταθεροποίηση ωμοπλάτης και ενεργοποίηση της εν τω βάθει κινητικής αλυσίδας

• Ιδιοδεκτικότητα και επανεκπαίδευση νευρομυϊκού ελέγχου

• Ασκήσεις με προοδευτική αντίσταση, ξεκινώντας με ισομετρικά και φτάνοντας σε δυναμικές κινήσεις

• Manual therapy και κινητοποίηση όπου υπάρχει δυσκαμψία ή πόνος

• Αποκατάσταση πλήρους τροχιάς κίνησης χωρίς αίσθημα αστάθειας

• Εκπαίδευση σε εργονομία, κινήσεις αποφυγής και αυτοδιαχείριση

Η διάρκεια αποκατάστασης διαφέρει, αλλά συνήθως κυμαίνεται από 6–12 εβδομάδες, ενώ για αθλητές μπορεί να χρειαστεί μακρύτερη περίοδος με επανένταξη σε αγωνιστικές συνθήκες.