Σπονδυλόλυση – Σπονδυλολίσθηση

Η σπονδυλόλυση είναι μία μικρή ρωγμή ή κάταγμα στο πίσω μέρος ενός σπονδύλου, συνήθως στην περιοχή της οσφυϊκής μοίρας (L4–L5). Όταν αυτή η βλάβη οδηγήσει στη μετατόπιση του σπονδύλου προς τα εμπρός σε σχέση με τον επόμενο, τότε έχουμε σπονδυλολίσθηση.

Πρόκειται για δύο στενά συνδεδεμένες παθήσεις που επηρεάζουν κυρίως νέους αθλητές, άτομα με δισκοπάθειες ή εκφυλιστικές αλλοιώσεις, και ανθρώπους με συγγενή προδιάθεση. Η σπονδυλολίσθηση μπορεί να είναι σταθερή ή προοδευτική, επηρεάζοντας τη στάση, την κίνηση και την ποιότητα ζωής.

Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από τον βαθμό της μετατόπισης και την πίεση που ασκείται σε νευρικές δομές. Συνήθως περιλαμβάνουν:

• Πόνο στη μέση, ιδίως κατά την κάμψη ή την ορθοστασία

• Αίσθημα αστάθειας ή κόπωσης στον κορμό

• Σπασμός στους παρασπονδυλικούς μύες

• Αντανάκλαση πόνου στον γλουτό ή στο πόδι (ιδίως αν εμπλέκεται ριζίτης)

• Μειωμένο εύρος κίνησης, ειδικά στην έκταση της σπονδυλικής στήλης

• Σπάνια, μουδιάσματα ή αδυναμία σε ένα ή και τα δύο κάτω άκρα

• Ισθμική σπονδυλόλυση: Συνήθως αφορά νέους και εφήβους με επαναλαμβανόμενη υπερέκταση (π.χ. γυμναστές, αθλητές)

• Εκφυλιστική σπονδυλολίσθηση: Εμφανίζεται σε μεγαλύτερες ηλικίες λόγω φθοράς των αρθρώσεων και των συνδέσμων

• Συγγενής ή τραυματική αιτία

• Μετεγχειρητική σπονδυλολίσθηση

Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν σταθερή σπονδυλολίσθηση και μπορούν να αποφύγουν τη χειρουργική επέμβαση μέσω συντηρητικής αποκατάστασης.

Η φυσικοθεραπεία είναι η πρώτη γραμμή παρέμβασης, στοχεύοντας στη σταθεροποίηση, τη μείωση του πόνου και την αποκατάσταση της λειτουργικότητας.

Η θεραπευτική στρατηγική περιλαμβάνει:

• Αναλυτική αξιολόγηση της στάσης, της ευθυγράμμισης και της κινητικότητας της λεκάνης και της οσφυϊκής μοίρας

• Ενδυνάμωση των μυών του κορμού (core stability), ειδικά των εν τω βάθει σταθεροποιών (π.χ. εγκάρσιος κοιλιακός, πολυσχιδής)

• Εκπαίδευση στη σωστή στάση και εργονομία

• Αποφυγή κινήσεων έκτασης της σπονδυλικής στήλης που επιδεινώνουν την αστάθεια

• Τεχνικές manual therapy για κινητοποίηση της λεκάνης, ιερολαγονίων και μυοπεριτονιακής απελευθέρωσης

• TECAR, LASER ή shockwave για μυϊκή χαλάρωση και αντιφλεγμονώδη δράση (όπου χρειάζεται)

• Εκμάθηση ασκήσεων αυτοδιαχείρισης και προοδευτικής φόρτισης

Η διάρκεια αποκατάστασης εξαρτάται από τη βαρύτητα της κατάστασης, αλλά με συνέπεια και καθοδήγηση, επιτυγχάνεται πλήρης λειτουργικότητα χωρίς πόνο.